Karpatların Son Komünistleri

22 Aralık Rumenler için bir devrin sonudur. Komünist Lider Nikolay Çavuşesku’nun devrildiği, Romanya Sosyalist Cumhuriyeti rejiminin çöktüğü gündür.

Temeşvar’da Macar bir rahibin rejim muhalifi olduğu gerekçesiyle sürgüne gönderilmeye çalışılması üzerine bir ayaklanma patlak verdi. 16 Aralık günü başlayan olaylar, polis ve Securitate’nin (gizli polis) müdahale etmesiyle daha da yayıldı. Protestolar artık asıl nedeninden saparak doğrudan rejimi ve Çavuşesku’yu hedef alıyordu.

Photo by Charles Platiau REUTERS

Ertesi gün ayaklanmalar ve protestolar devam etti. Olayların daha da büyümesi üzerine devreye ordu girdi; 18 Aralık sabahı şehrin denetimi ancak sağlanabildi. Aynı gün şehirde sıkıyönetim ilan edildi. 20 Aralık günü kalabalık yürüyüşçü kolları şehre girdi; büyük bir protestocu grubu şehrin Operei Meydanı’nı işgal etti. İran’a ziyarette bulunan Nikolay Çavuşesku’nun yerine bakan karısı Elena Çavuşesku olayların yatıştırılması için protestoculara tutukluların büyük bir kısmının serbest bırakılmasını önerdi, ancak ayaklanmacılar teklifi reddettiler.

Kaynak: rarehistoricalphotos.com

20 Aralık akşamı Çavuşesku’nun dönüşüne rağmen durum daha da gerginleşti. Çavuşesku aynı günün akşamı yaptığı televizyon konuşmasında Temeşvar’daki olayları “yabancı güçlerin Romanya’nın içişlerine müdahalesi” ve “Romanya’nın egemenliğine tecavüz” olarak niteledi. Temeşvar’daki olayları dünyaya ilk olarak Budapeşte radyosu duyurdu, Batılı medya kuruluşları da katliam haberleri verdiler, on binlerce kişinin ölümünden söz ettiler, ulusal televizyondan bilgi alamayan Romanya halkını Çavuşesku rejimine karşı ayaklanmaya teşvik ettiler.

21 Aralık’ta Bükreş’te yaptığı konuşma sırasında Çavuşesku’nun dinleyicilerden tepki görmesi rejimin sonunun geldiğinin ilanı gibiydi. 22 Aralık’ta ayaklanmalar bütün ülkeye yayılınca ordu birlikleri tamamen ayaklanmacıların safına geçti, böylece Çavuşesku rejimi çöktü.

Aynı gün Çavuşesku ve karısı Elena bir helikoptere binerek Bükreş’ten kaçtılarsa da çok geçmeden yakalandılar. Bükreş’in kuzeybatısındaki Târgovişte’de bir kışlada tutulan Çavuşesku ve karısı, 25 Aralık 1989’da olağanüstü askeri mahkemenin yaklaşık bir saat süren yargılamasının ardından soykırım, yolsuzluk, görevi kötüye kullanma, vatana ihanet ve kamu malını zimmetlerine geçirme suçlarından idama mahkûm edildiler. Aynı gün içinde kurşuna dizilerek idam edildiler.

Kaynak: Pinterest

Bu olaydan sonra Romanya Komünist Partisi de dağıldı. Diğer eski Doğu Bloku ülkelerinin aksine, Romanya’da hiçbir siyasi oluşum, Komünist Parti mirasına sahip çıkmadı.

Çavuşeskuların idamı hakkında hakkında 32. Günde hazırlanan belgesel: https://www.trtarsiv.com/izle/130304/32-gun-nikolay-cavusesku-ve-elena-cavusesku-nun-idami

Kapak Fotoğrafı: rarehistoricalphotos.com

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.