Türkiye Yakın Tarih Serisi: Milli-Sol 9 Mart Darbe Teşebbüsü

https://www.turkiyegazetesi.com.tr/yazarlar/prof-dr-ekrem-bugra-ekinci/593109.aspx

1971 yılının 9 Mart’ında Türkiye darbeler ve askerin siyasete müdahaleler çağında iken, ilk defa aydınlar tarafından desteklenen bir ulusçu-sol darbe teşebbüsüne sahne oldu. 27 Mayıs’ın hayaleti hala demokrasi üstünde sallanırken aynı isimler farklı ideal ve aydın desteğiyle yönetime el koyma gayretine girdi. 68 olayları ve sol örgütlerin canlanması aynı zamanda da 1969 yılında CKMP’nin Alparslan Türkeş liderliğinde MHP adını alarak, ülkücü sokak teşkilatlarının kurulması ile anarşi Türkiye sahnesinde yer bulmaya başlamıştı. Bu zamanlarda Adalet Partisi’nin eski Demokrat Partililerin yasaklarını kaldırma girişimleri ise asker ve belli bir aydın kesimde rahatsızlığa sebep olmuştu. Doğan Avcıoğlu’nun çıkardığı Devrim gazetesi çevresinde toplanan ve 27 Mayıs ihtilalcileri arasında da yer edinen Cemal Madanoğlu önderliğindeki Milli Demokratik Devrimciler ülkedeki siyasi partilerin sorunlara çözüm olamayacağı düşüncesiyle Ulusçu Devrimci bir ihtilal yaparak Baasçı bir rejim kurmaya karar verdiler. Devrim sonrası Anayasa Konseyi ve Hukümet aydınlar ve sol generaller tarafından çoktan belirlenmişti.

https://kapanmayandosya.blogspot.com/2016/08/tumgeneral-cemal-madanoglu-gercekleri.html

O dönem ordu içinde etkin olan Hava Kuvvetleri Komutanı Muhsin Batur ve Kara Kuvvetleri Komutanı Faruk Gürler’in de bu ekibin içinde olduğu biliniyordu fakat sol bir darbeye tüm askerler razı gelmemişti. Genelkurmay başkanı Memduh Tağmaç ve 1. Ordu Komutanı Faik Türün bu darbeye razı olmadıklarını açıkça belirtmişler ve darbeye karşı silahlı olarak mücadele edeceklerini ordu içinde deklare etmişlerdi. Bu gelişmeler sonucu Kara Kuvvetleri Komutanı Faruk Gürler’in darbeden vazgeçmesi üzerine Muhsin Batur’da darbecilerden ayrılmış sonrasında da Milli Demokratik Devrimciler kendilerine komutan olarak Tümgeneral Celil Gürkan’ı seçmişlerdi. Gürkan’ın 9 Mart günü düğmeye basmaması neticesiyle 10 Mart’da bir “Genişletilmiş komuta konseyi” toplanması kararlaştırıldı ve tüm generaller ve amiraller bu toplantıya dahil edildi. 9 Mart Darbesi, Milli Demokratik Devrimcilerin içine yerleşen Mehmet Eymür ve Mahir Kaynak gibi MİT mensupları ve Korgeneral Atıf Erçıkan’ın kasetle darbecileri kaydetmesi sonucu ifşa oldu ve Komuta toplantısında 12 Mart muhtırası verilmesi kararı çıktı. Bu toplantıdan sonra tüm 9 Mart darbecileri emekliye sevk edildi ve Faik Türün’ün emriyle çoğu sivil-asker Milli Demokratik Devrimciler Ziverbey Köşkünde sorguya çekildi. Bu teşebbüs beraberinde 12 Mart’ı ve askeri balyozu demokrasiye indirecek çok karanlık bir dönemi de getirdi.

http://www.wikizeroo.net/index.php?q=aHR0cHM6Ly90ci53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvWcO2bl8oZGVyZ2kp

 

10 Mart günü CIA görevlilerinin Washington’a gönderdiği rapor:

  1. Türk Genelkurmay Başkanı Orgeneral Memduh Tağmaç başkanlığında, beklenmedik bir “Silahlı Kuvvetler Komuta Konseyi” toplantısı yapıldı, sabah 10.00’da başlayan toplantı 18.00’e dek sürdü. Toplantıya Kara, Hava ve Deniz Kuvvetleri komutanları, 1, 2 ve 3. ordu komutanları, bütün kolordu komutanları, bütün Hava Kuvvetleri Bölge komutanları ve bir miktar da diğer genel subaylar katıldı.
  2. Bu toplantı çok sayıda yüksek rütbeli subayın ısrarı üzerine, dört Amerikan havacısının kaçırılması, ODTÜ’deki polis-öğrenci çatışması ve diğer yerlerdeki karışıklıklar yüzünden ülkedeki siyasi durumun hızlanan eriyişine karşı ordunun nasıl bir tepki vereceğini kararlaştırmak üzere yapıldı.

 

  1. Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanı Korgeneral Hayati Savaşçı, toplantının iki seçenekten birini benimsemek için yapıldığını söyledi. Ya çok sayıda genç generalin önerdiği gibi rejimi devirmek ve yönetime el koymak kararlaştırılacaktı ya da General Tağmaç ve ötekilerin önerdiği Cumhurbaşkanı Sunay’a ve Başbakan Demirel’e bir muhtıra verilerek kimi spesifik ve acil kontrol önlemlerinin alınması istemi kabul edilecekti. Savaşçı, başka alternatiflerinin kalmadığını ekledi.

 

  1. Savaşçı ayrıca, siyasi duruma askeri müdahale konusunun artık tartışılır olmadığını söyledi. Ordu müdahale ediyordu, karar verilecek olan şey bunun biçimiydi. Toplantıdan açık bir konsensüs çıkmasının önemli olduğunu söyledi ve bunun önemini de şöyle izah etti: Konsensüs olmasa, karardan ötürü hayal kırıklığına uğrayan taraflar, kendi görüşlerinin kabulü için güç kullanarak zorlama yapabilirlerdi. Hangi karar alınırsa alınsın, hızla bütün birimlere iletileceğini de söyledi Savaşçı.

 

  1. Özellikle havacı generaller tam bir askeri müdahale taraftarı ve Tağmaç çözümüne şiddetle karşılar.

 

  1. 10 Mart saat 24.00 itibarıyla Ankara sakin ve gözüken bir askeri alarm durumu yok.

 

 

 

 

kapak fotoğrafı: https://www.dunyabulteni.net/tarihte-bugun/tarihte-bugun-12-mart-muhtirasi-verildi-h251154.html

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.